›› مطالب آموزشی ›› محو کن طراحی و استفاده از آن

از محو کن طراحی استفاده کنیم یا نکنیم؟

نویسنده: محسن ایرانی | بخش: طراحی | تاریخ: سه شنبه, 3 مهر‍ 1397 | نظرات: 10 نظر
معمولا در کلاس های طراحی با افرادی مواجه می شوم که چنین پرسشی دارند. برخی تصور می کنند بدون محو کن نمی شود طراحی کرد، و برخی دیگر معتقدند که در یک طراحی حرفه ای نباید از این ابزار استفاده کرد. همه این افراد متاسفانه در یک چیز وجه اشتراک دارند و آن اینکه به دنبال یک پاسخ به شدت مطلق برای یک سوال به شدت کلی هستند: بله یا خیر! البته پاسخ من هم بله یا خیر نیست چون علاقمند نیستم نسخه کلیشه ای دیگران را استفاده، یا نسخه خودم را برای دیگران کلیشه کنم. بنابراین در بخش زیر ضمن نگارش توضیحاتی در مورد ماهیت محو کن طراحی ، تلاش می کنم تا به این پرسش با محوریت نوع طراحی، جنس محوکن و خواست هنرمند، پاسخی کافی و کاربردی بدهم.

محو کن طراحی چیست

محو کن طراحی
 به تفاوت ظاهری دو نوع محو کن توجه کنید

حتما می دانید که ابزار محو کن (Blending Tools) در واقع یک کاغذ لوله شده است که سر آن تیز شده و در اندازه ها و برندهای گوناگونی تولید می شود. نوع رایج تر آن blending stump است که دو سر آن بعد از لوله شدن، تیز شده. یک نوع پیچان محوکن هم وجود دارد که تنها یک سر آن تیز است و شبیه کاغذی است که به صورت پله ای دور خود پیچیده شده و به آن تورتیون (Tortillon) گفته می شود. برای تمیز کردن محو کن نباید مانند تراشیدن مداد عمل کرد، بلکه می توان از یک برگ سمباده ریز استفاده کرده یا پهنای آن را به آرامی روی یک پاکن کشید. همانطور که در بالا نیز اشاره کردم پاسخ درست به سوال استفاده از این ابزار، با محوریت سه مسئله باید انجام شود. در ادامه به این سه مسئله اشاره می کنم:

نوع طراحی

در ابتدا باید مشخص کرد وقتی از طراحی صحبت می کنیم، دقیقا از چه نوع طراحی و با چه تکنیکی صحبت می کنیم. به عنوان مثال وقتی اسکیس یا طراحی با هاشور ملاک باشد طبیعتا استفاده از محوکن عاقلانه نیست. اما اگر شیوه های پرداخت، و ساخت و ساز مد نظر باشد این ابزار می تواند به شرط رعایت اصول، ابزاری مفید باشد. در انتهای این نوشته به این اصول اشاره مختصری می کنم.

جنس محو کن

محو کن ها به لحاظ جنس و نحوه اثرگذاری کاملا متفاوت هستند. برخی از آن ها به هیچ عنوان قابل استفاده نیستند. مثلا تا این تاریخ هیچ گونه برند ایرانی به درد بخوری در بازار ندیده ام. در میان انواع خارجی هم برخی به دلیل اثرپذیری و اثرگذاری شدید، پتانسیل چرک کردن طراحی را دارند. پیشنهاد من برای یک نوع مناسب، معمولا محو کن کرتاکالر سری 43005 است. این محوکن طراحی اندازه مناسبی دارد و اثر نسبتا تمیزی از خود به جا می گذارد.

محو کن کرتاکالر
 محو کن کرتاکالر سری 43005

خواست هنرمند

اثر هر هنرمندی بر اساس معیارهای متفاوتی خلق می شود. این معیارها باعث تنوع تکنیکی و رویکردهای متفاوتی در هنرمندان می شود. بنابراین آشکار است که اگر استفاده از یک ابزار می تواند برای حصول نتیجه بهتر در طراحی یک هنرجو یا هنرمند مفید باشد، استفاده از آن هیچ منعی ندارد. محو کن هم از این قاعده جدا نیست. بنابراین بهتر است کاربرد صحیح این وسیله را در کار خود بیازمایید و بعدا برای استفاده کردن یا نکردن از آن تصمیم بگیرید. اجازه ندهید دیگران به جای شما تصمیم بگیرند.

چگونه از محو کن استفاده کنیم

به طور مختصر اشاره کنم که یک اصل کلی از نظر من در استفاده از چنین ابزارهای مکملی باید رعایت شود. بر اساس این اصل، باید به شکلی ملایم و کم از محوکن استفاده کنیم که در نگاه اول کاربرد آن برای بیننده مشخص نباشد. به عبارت دیگر متکی بودن به عمل محو کردن در طراحی، باعث کشته شدن بافت کاغذ طراحی و احتمالا کثیفی کار خواهد شد. در چنین شرایطی بر روی خاکستری های روشن باید از پهنای محوکن و فشار کم آن استفاده کرد. در نهایت نیز بهتر است عمل محو کردن را بیشتر به عنوان یک زیرسازی برای پرداختن به لایه های رویی استفاده کنیم. جزئیات بیشتری نیز در استفاده از آن وجود دارد که در کلاس آن ها را شرح می دهم و اینجا مجال پرداختن به آن ها نیست.

* استفاده از نوشته بالا و انتشار آن بدون اشاره به منبع و نام نویسنده، مجاز نیست

آخرین نظرات:


بهاره مقدمی   شنبه, 7 مهر‍ 1397

سلام. خیلی خوب و مختصر و مفید بود.
بعضی از نکته هاش برام تازگی داشت.
ممنونم
محسن ایرانی   یکشنبه, 8 مهر‍ 1397
Mohsen Irani به بهاره مقدمی
سلام. سپاسگزارم و خوشحالم که مفید بود برای شما


حسین   یکشنبه, 18 آذر 1397

خوب بود😃 خواندیم.
محسن ایرانی   دوشنبه, 19 آذر 1397
Mohsen Irani به حسین
سپاسگزارم که خواندید و نظر دادید.


معصومه هرمزی نژاد   پنجشنبه, 6 دی 1397

سلام.بسیار مفید بود.منتظر ارسال بعدی در این خصوص هستم.
محسن ایرانی   جمعه, 7 دی 1397
Mohsen Irani به معصومه هرمزی نژاد
سلام و ممنون از نظر شما خانم هرمزی نژاد گرامی
بله انشالا مطالب بیشتری در این رابطه خواهم نوشت


ام البنین تیموری   پنجشنبه, 13 تیر‍ 1398

سلام ممنون ازشما،کاش می شدبطورتصویری استفاده ازمحوکن رو آموزش می دادین.
محسن ایرانی   یکشنبه, 16 تیر‍ 1398
Mohsen Irani به ام البنین تیموری
سلام. پیشنهاد خوبیه. آموزش تصویری رو خواهم گذاشت


نسترن   دوشنبه, 24 تیر‍ 1398

اگر محو کن نبود از چی استفاده کنیم
محسن ایرانی   دوشنبه, 24 تیر‍ 1398
Mohsen Irani به نسترن
می تونین از دستمال کاغذی ، پنبه یا گوش پاکن هم استفاده کنین.


Meshkat   یکشنبه, 6 مرداد 1398

اصلا چه نكته هايي راجع به محوكن بوده و من نميدونستم😅😅😅
همينجوري ناشيانه استفاده ميكردم...
مرسي از وقتي كه گذاشتيد واسه تهيه اين وبلاگ مفيد😍😍♥️
محسن ایرانی   دوشنبه, 7 مرداد 1398
Mohsen Irani به Meshkat
ممنونم از شما


Gole_Yakh   دوشنبه, 7 مرداد 1398

در مورد نقاشی هایی که با مداد رنگی میکشیم هم میتونیم از محو کن استفاده کنیم؟
محسن ایرانی   پنجشنبه, 10 مرداد 1398
Mohsen Irani به Gole_Yakh
مداد رنگی محو کن مخصوص به خودش رو داره که در ایران سخت یافت می شه. البته من استفاده کردم و اونجوری هم نیست که خیلی محو کنه. از مدادرنگی سفید به عنوان محوکن استفاده کنید.


Shafe   شنبه, 16 شهریور‍ 1398

لطفا درمورد نقاشی با پاستل روغنی هم توضیح دهید
محسن ایرانی   شنبه, 16 شهریور‍ 1398
Mohsen Irani به Shafe
هرچند اطلاعات زیادی در این مورد ندارم ولی بله انشالا به عنوان مطلب جداگانه


نوید محمدپور بی بالان!   جمعه, 12 مهر‍ 1398

با درود من در اینستاگرام بشما پیام دادم و جواب ندادید مطالب شما بسیار صادقانه قابل اعتماد و دلنشین است.مطالبتان بسیار مفید است در مورد تفاوت تورتیلون و بلدینگ هم کمی توضیح دهید .در چه زمانبندی استفاده از بلدینگ لازم است همچنین تورتیلون کدام سایزها و کاربردهای آن راهم مشخص کنید .خیلیها قدرت حضور در کلاسها را ندارند .شور و اشتیاق آنها کافی نیست امکانات و پشتوانه می خواهد که به درجات استادی ....بنده از 16 سالگی این شرایط را لمس کردم شما با توضیحاتتون می توانید مرهمی بر زخمهای این قشر باشید .لطفا ابزار کامل طراحی پایه و نحوه کارایی آنها را در بخشهای مختلف کامل و جامع به اشتراک بگذارید .سپاس فراوان
محسن ایرانی   شنبه, 13 مهر‍ 1398
Mohsen Irani به نوید محمدپور بی بالان!
سلام و ممنون از پیام های شما
تورتیان یا تورتیون محوکنی است که هر کس می تونه به راحتی بسازه. در عین اینکه نوک تیزی داره اما سطح پهنی هم داره. اما بیشتر از نوک اون استفاده می شه چون سطح کناریش به اندازه بلندینگ نرم نیست.
حتما در مورد ابزارها بیشتر مطلب می ذارم
اگر دسترسی به کلاس ندارید از سایت رنگ هنر استفاده کنید
www.rangehonar.com


نوید محمدپور بی بالان!   یکشنبه, 28 مهر‍ 1398

استاد شما بجای محو کن روی جاهای خاکستری از کدام نوع مدا زغالی که نمیشه. پودر می شه .مدادم فکر میکنم کمرنگس مثلا 5H 3H ضبرن هم به کاغذ آسیب می زنن هم اگر اشتباه جاهارو در صورت ترسیم کنیم علامتش میمونه. بنظرم میشه از همون محو کن 43005 استفاده کرد.رنگ فابر کاستل خاکستری کمرنگ و پررنگ استفاده می کنم ولی خیی سریع از حالت تیزی در میاد .!کلا خودتون برای طراحی چهره کدوم ابزارها و پاکن ها رو مناسب ترین می دونین ضمن اینکه کدومشو ن باید کجا استفاده بشه هم بسیار حائزاهمیته .امید دارم مطالبی کلیدی و راهبردی یا بصورت کلیپ خلاصه و سریع بگذارید .



خوشحال می شوم دیدگاهتان را در این باره بخوانم





  • 5 − 4 = ?

توجه در حال حاضر ظرفیت کلاس های حضوری من پر شده. اما می توانید از طریق صفحه تماس یک ایمیل ارسال کنید تا در صورت فراهم شدن امکان ثبت نام، آگاه شوید. علاقه مندانی که از استان هایی به جز البرز و تهران تمایل به یادگیری طراحی و نقاشی دارند، می توانند در دوره های غیرحضوری سامانه رنگ هنر به آدرس www.rangehonar.com   شرکت کنند.